สถานการณ์น้ำเข้าสู่ภาวะตึงเครียด ขึ้นทุกขณะ โดยเฉพาะ“คนเมือง”ผู้ห่างหายจากภัยพิบัติลักษณะเช่นนี้มานานร่วม 20 ปี และดูเหมือนจะตื่นตกใจกับมวลน้ำขนาดใหญ่ที่มุ่งน่ามาจากทั่วสารทิศ ปรากฎการณ์ข้าวสารอาหารเกลี้ยงชั้นวางสินค้ายิ่งอธิบายได้ถึงอาการ “ตระหนก” อย่างยิ่ง แต่ก่อนจะตื่นตกใจ ขอให้ตั้งสติเพื่อ “ตระหนัก” ทำความเข้าใจสถานการณ์ตรงหน้า พร้อมอ่านบทความของ “ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์” สถาปนิกรุ่นใหญ่ผู้ฝากผลงานเพื่อสังคมไว้จำนวนมาก และล่าสุดกับ “บัญญัติ 20 ประการ เตรียมบ้านก่อนน้ำท่วม” ซึ่งอธิบายวิธีการรับมือกับสถานการณ์น้ำท่วมที่ทำได้เอง ไม่ต้องพึ่งใคร สรุปโดยสังเขปได้ดังนี้
1.สำรวจทางน้ำ ให้ศึกษาทางน้ำ ว่าจะมาทางไหนได้บ้าง และต้องคิดต่อด้วยว่า หากน้ำมาเราจะใช้ทางไหนหลบหนี โดยเมื่อรู้แนวทางเหล่านั้นแล้ว จึงค่อยวางแผน “หยุดน้ำ”
2.เสริมความแข็งแกร่งให้กำแพงหรือรั้ว ตามปกติรั้วบ้านคอนกรีต หรือก่ออิฐสามารถเป็นกำแพงกันน้ำได้ แต่ก็เสี่ยงต่อการเอียง แตกร้าว จนถึงขั้นพังลงมาได้ ให้หากระสอบทรายมาวางไว้อีกด้านหนึ่งของรั้วบ้านให้ติดชิดกับรั้วเพื่อช่วยรับน้ำหนัก ถ่ายแรง ให้รั้วยังตั้งตรงอยู่ได้
3.พก “ปืน” สู้น้ำ สำหรับบ้านที่มีรูหรือรอยแตกเล็กๆ ตามผนัง ช่องหน้าต่าง หรือแม้แต่ตามรั้วบ้าน สามารถซ่อมได้ด้วยวัสดุอุดประสานรอยจำพวกซิลิโคน, อะคริลิค หรือโพลียูริเทน แต่จะต้องมี อุปกรณ์การฉีดที่เรียกกันตามประสาช่างว่า “ปืน”เป็นเครื่องมือสำคัญ
4.ตรวจตราต้นไม้ สำรวจต้นไม้ใกล้บ้านซึ่งอาจเป็นอันตรายยามโดนพายุ ต้องค้ำยันต้นไม้ใหญ่ให้ดี เพราะหากรากแช่น้ำนานอาจเน่าและยึดเกาะดินได้น้อยลง จึงมีความเสี่ยงที่จะล้มลง นอกจากนี้ยังต้องสำรวจต้นไม้ที่เปราะ อย่างประดู่กิ่งอ่อน ต้องทำการเล็มกิ่งหรือตัดกิ่งบางกิ่งออกไป
5. ตรวจสอบถังน้ำใต้ดิน บ้านไหนมีถังน้ำใต้ดินต้องตรวจสอบ”ฝา”ของถังน้ำให้ดีเพราะเวลาน้ำท่วมน้ำสกปรกอาจเข้ามาปะปน กับน้ำสะอาดปัญหาเรื่องโรคภัยต่างๆก็จะตามมาหากไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ก็ให้ต่อท่อน้ำตรงจากท่อประปาหน้าบ้านเข้ามาที่ตัวบ้านเลย
6. เช็คอุปกรณ์ไฟฟ้านอกบ้าน ให้สำรวจอุปกรณ์ไฟฟ้าภายนอกตัวบ้าน อาทิ ปั๊มน้ำ เครื่องปรับอากาศ หรือแม้กระทั่งไฟสนามและกริ่ง หากแน่ใจว่าน้ำท่วมแน่ก็ให้ย้ายหนีน้ำแต่หากไม่มีช่างก็ต้องตัดใจปล่อยให้แช่น้ำ และต้องตัดไฟด้วย
7. ป้องกันสัตว์ร้าย ยามน้ำท่วมเหล่าสัตว์ต่างๆ มักจะหนีน้ำมาอยู่ในที่แห้ง ดังนั้นเราต้องมั่นใจว่า “รู” ต่างๆของบ้านโดน “อุด” อย่างดี โรยปูนขาวไว้รอบบ้าน และเตรียมยาฉีดกันแมลงไว้ด้วย
8.รื่องของ”สุขา” ส้วมที่เป็นระบบบ่อเกรอะ บ่อซึมแบบเดิม อาจพบปัญหา “อืด และ ราดไม่ลง” ยิ่งหากน้ำจากภายนอกท่วมมากมีแรงดันมาก ก็อาจร “ระเบิด” ได้ หากเป็นโถส้วมนั่งราบที่มีฝาปิด ก็ต้องปิดฝาให้แน่นเอาเชือกผูกเอาไว้ สำหรับถังบำบัดสำเร็จที่มีมอเตอร์อัดอากาศเข้าไป หากว่าน้ำท่วมถึงก็ต้องตัดกระแสไฟไม่ให้เข้าไปสู่ตัวเครื่องกลนั้นด้วย อีกสิ่งที่ต้องระวังก็คือ “ท่อหายใจ” ต้องมั่นใจว่าท่อหายใจอยู่สูงกว่าระดับน้ำ หากอยู่ระดับต่ำก็ต้องต่อท่อ โดยเอาสายยางมาครอบท่อหายใจเติมให้สูงขึ้น
9. ปลั๊กไฟ สวิตซ์ไฟ ตรวจสอบและแยกวงจร ให้เตรียมขนย้ายอุปกรณ์ไฟฟ้าขึ้นที่สูงสำหรับวงจรไฟฟ้า บ้านไหนแยกวงจรไฟฟ้าไว้ตั้งแต่แรก ก็ค่อยๆตัดวงจรปลั๊กก่อนตามระดับน้ำที่ท่วมขึ้นมาหากไม่มีการจัดวาง เอาไว้อย่างเป็นระบบก็ต้องค่อยๆทำการทดสอบอย่างใจเย็น ว่าปลั๊กหรือสวิตซ์ชุดใดจะมีการตัดวงจรไฟฟ้าจากคัทเอาท์หลักบ้าง แล้วทำบันทึกเอาไว้เมื่อน้ำท่วมจะได้ทราบว่าเราต้องตัดวงจรชุดใดก่อนกรณีที่วงจรบางวงจรควบคุมทั้งปลั๊กหรือสวิตซ์ตัวบน ให้ตัดวงจรทั้งหมด ห้ามเสี่ยง โดยเด็ดขาด
10.ตรวจสอบประตูหน้าต่าง ประตูและหน้าต่าง เป็นจุดที่มีความอ่อนแอมากที่สุด จึงต้องตรวจสอบความแข็งแรงให้ดี ใช้ “กลอน” ช่วยรับน้ำ หนักทางด้านข้างด้วย แต่หากรับแรงดันน้ำไม่ไหวจริงๆ ก็ต้องเอาไม้ มาตีพาดขวางช่วยรับแรง หรือเอาของหนักๆมาวางช่วยดันประตู แต่ต้องให้เหลือ”ทางหนี” ออกจากบ้านได้ด้วย
11.เตรียมสอบระบบสื่อสารให้พร้อม ดูแลตรวจสอบระบบสื่อสารทุกอย่าง ที่มี ไม่ว่าจะเป็นระบบโทรศัพท์ปกติหรือโทรศัพท์มือถือระบบ อินเตอร์เน็ต วิทยุ โทรทัศน์ หรือ อุปกรณ์สื่อสารพิเศษอย่างอื่น
12.ชาร์จอุปกรณ์ไฟฟ้า ไฟฉาย วิทยุ คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ มือถือ หรือ แม้กระทั่งกล้องถ่ายภาพ ฯลฯ จะต้องมีการชาร์จไฟไว้ ให้เต็มตลอด เวลา และยังต้องเตรียมไม้ขีดไฟเทียนไขไว้ด้วย
13.ย้ายของทุกอย่างให้อยู่ในที่เหมาะสม ย้ายของทุกอย่างที่คิดว่ามีความสำคัญ และอาจจะเสียหายได้เมื่อน้ำท่วม
14.ใช้พลาสติกให้เป็นประโยชน์ อุปกรณ์ต่างๆทีเป็นพลาสติก ไม่ว่าจะ เป็นถังน้ำ ท่อกระดานพลาสติก โดยเฉพาะผ้า หรือแผ่นพลาสติก มีประโยชน์กันน้ำได้ควรหาซื้อเก็บเอาไว้ใกล้มือยามฉุกเฉินและ ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ “ห่วงยาง”
15.เตรียมอาหารน้ำดื่มอาหาร และยาให้พร้อม เมื่อน้ำท่วมสิ่งที่จำเป็นก็คือ อาหาร ที่ต้องเตรียมเอาไว้ และอย่าลืมเตรียมน้ำดื่ม เอาไว้ให้เพียงพอสำหรับทุกคนประมาณ 3 วัน ส่วน ยา หลักๆที่ต้องมีไว้คือ ยาแก้ปวด ยาแก้ไข ยาแก้ท้องเสีย ยารักษาโรคน้ำกัดเท้า ยาล้างแผล ยาแก้แพ้ ยากันแมลงและยาของโรคประจำตัวของทุกคน
16.ตรวจสอบหลังคา โดยเฉพาะบ้านชั้นเดียว ซึ่งอาจต้องใช้หลังคาเป็นพื้นที่หลบภัยหากน้ำท่วมมากจึงต้องตรวจสอบทางหนีที่ไล่โดยอาจจะขึ้น ไปทางฝาเพดาน ฉะนั้นอย่าลืมตัดวงจรไฟฟ้าที่บ้านทั้งหมดก็จะขึ้นไปสู่หลังคา
17.ระวังโจร อย่าเก็บของมีค่าไว้ในบ้านเงินทองไม่จำเป็นต้องพกมากมาย คอยเฝ้าสังเกตบุคคลที่น่าสงสัย การส่งเสียงดังๆ สามารถเป็นอาวุธป้องกันตัวได้
18.เพื่อนบ้าน ต้องร่วมด้วยช่วยกัน เพื่อนบ้านควรพึ่งพาอาศัยกันได้ โดย ต้องอาศัย การสร้างชุมชนเข้มแข็ง อย่าต่อสู้หรือป้องกันภัยคนเดียว ต้องสื่อสารกัน และวางแนวทางการป้องกัน
19.เตรียมทางหนีทีไล่เพื่อออกจากบ้าน หากป้องกันน้ำไม่ไหว การเตรียม ทางหนี เป็นเรื่องที่จำเป็น ที่หากเตรียมอย่างดีก็สามารถหนีได้ที่สำคัญ อย่าคิดแค่หนีแต่ต้องคิดให้จบว่า จะหนีด้วยอะไรมีเรือหรือห่วงยาง หรือไม่ มีเชือกสาวตัวเองหรือไม่ จะพกอะไรติดตัวไปบ้าง (เท่าที่แบกไหว) และควรไปทางไหน หยุดและพักที่ไหนกับใคร ฯลฯ
20. “สติ” สำคัญที่สุด เวลาที่เราต้องตั้งสติ และคิด และเตรียมการอย่างเป็นระบบ รับรู้ข่าวสารต่างๆอย่างทันต่อเหตุการณ์ จากคนที่เชื่อถือได้ ฟังวิทยุ หรือติดตามข่าวสารทางอินเตอร์เน็ต เช่น http://www.thaiflood.com หรือ http://flood.gistda.or.th
ค่อยๆกลับไปอ่านตั้งแต่ข้อที่ 1 ถึง 19 แล้วอาจจะเพิ่มข้ออื่นๆ ที่เราคิดออกเข้าไปอีกได้ เมื่ออ่านแล้วก็ตรวจสอบและลงมือทำทันที
ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์ สถ.344 ว. (ตุลาคม 2554)
บริษัทบริหารจัดการธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ บริหารอาคารชุด,หมู่บ้านจัดสรร
ที่ปรึกษาโครงการอสังหาริมทรัพย์ จดทะเบียนอาคารชุด,หมู่บ้านจัดสรร Call Center 02-248-4834
